الملا فتح الله الكاشاني
290
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
و دعوت و نزد اكثر مفسران مراد اصحاب شريعة مستانفهاند لهذا از امام محمد باقر و امام جعفر صادق ( ع ) منقولست كه اولوا العزم پنجاند كه ناسخ شريعة غير خودند نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه ايشان را ساداة النبيين گويند و ابن عباس و قتادة نيز قايل اين قولند و نزد مقاتل ششاند كه در بلا صابر بودند اول نوح كه بر اذية قوم سپر صبر در سر كشيده بود و بر جفاى ايشان خود را هدف تير بلا ساخته دوم ابراهيم كه بر آتش نمرودى صبر نمود و در بوته امتحان گداخته شده تمام عيار بيرون آمد سوم اسمعيل كه بر ذبح شكيبائى ورزيد و از آن ممر اصلا مضطرب نشد چهارم يعقوب كه از جهت ولد صبر نمود پنجم يوسف كه در بليت چاه و زندان و تعدى برادران در طريق شكيبائى سلوك نمود ششم ايوب كه بر بيمارى شكيبائى ورزيد و سدى بر آنست كه اولوا العزم جماعتى بودند كه بجهاد مأمور شدند و اصح اقوال قول ابن عباس است كه منقول است از ائمهء هدى حاصل كه حق تعالى پيغمبر خود را ميفرمايد كه بر جفاى و آزار قريش چون نوح باشد و در صدق مانند ابراهيم و در وثوق چون اسمعيل و در خشوع چون داود و در زهد چون عيسى وَ لا تَسْتَعْجِلْ و طلب شتاب زدگى مكن لَهُمْ براى كفار قريش بنزول عذاب و وقوع عقاب چه در وقتى كه حكمت و مصلحت مقتضاى آن باشد بلا شبهه نازل خواهد شد كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ گوئيا روزى كه ايشان بهبينند ما يُوعَدُونَ آنچه وعده داده ميشوند از عذاب و عقوبة چنان پندارند كه لَمْ يَلْبَثُوا درنگ نكردهاند در دنيا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ مگر يك ساعت از روز اگرچه در دنيا عمر دراز يافتهاند يعنى طول لبث دنيا نسبت بعقوبة و هول قيامت بر ايشان كوتاه نمايد بَلاغٌ آنچه مذكور شد در اين سوره از موعظه و مذاكره يا اين قرآن آنچه در اوست تبليغى است از حضرت رسالت با كفايت است نسبت بكافه برية فَهَلْ يُهْلَكُ پس هلاك كرده نخواهد شد به عذاب در وقت نزول آن إِلَّا الْقَوْمُ الْفاسِقُونَ مگر گروه بيرون رفتگان از اتعاظ و اطاعة سعد بن جبير از عبد اللّه عباس روايت كرده كه اگر وضع حمل زنى دشوار باشد اين كلمات با بركات بنويسد « بسم اللّه الرحمن الرحيم لا إله الا اللّه الحليم الكريم سبحان اللّه رب السموات السبع و رب العرش العظيم كانهم يوم يرون ما يوعدون و لم يلبثوا الا الساعة من نهار بلاغ فهل يهلك الا القوم الفاسقون » و او را بشويند و بخورد او دهند وضع حمل بر او آسان شود باذن اللّه تعالى .